رسم و رسومات بوشهر
هر شهری دارای فرهنگ و آداب و رسوم منحصر به فرد خود است. بوشهر نیز با قدمتی طولانی و فرهنگی غنی از این قاعده مستثنی نیست و اهالی آن برای برگزاری آیین ها و مراسم های مختلف آداب و رسوم خاصی دارند.
امروزه بعضی از آیین های سنتی به طور کامل از بین رفته و یا به صورت پراکنده در روستاهای بوشهر اجرا می شود. آیین های استان بوشهر شامل مراسم های محلی، مذهبی و ملی است. در میان جشن های مذهبی استان بوشهر می توان به جشن میلاد حضرت علی (ع) یا روز پدر، جشن میلاد حضرت فاطمه(س) روز مادر، جشن نیمه شعبان، جشن میلاد پیامبر اکرم، جشن میلاد معصومین (ع)، جشن بعثت حضرت محمد(ص)، عید قربان، عید غدیر، مراسم های ماه مبارک رمضان و روزه گرفتن و عید تلخیکا در روز عید فطر و عزاداری های محرم اشاره کرد.
عید تلخیکا در روز عید فطر
عید تلخیکا که آن را با نام عید مرده ها نیز می شناسند از آیین های سنتی بوشهر می باشد. در روز عید تلخیکا، کسانی که یکی از اعضای خانواده‌شان فوت کرده مراسمی در خانه برگزار می کنند و مردم برای عرض تسلیت به منزل آن ها می روند. هنگام سحر بعد از اینکه اذان صبح روز عید فطر گفته شد، به قبرستان رفته و بر سر مزار مرده های خود سفره ای از اطعام پهن می کنند و هنگام بازگشت از قبرستان نماز عید فطر را برگزار می کنند.
جشن نوروز
از مراسم های اصلی مردم بوشهر در هنگام عید نوروز تهیه سفره هفت سین، کاشت سبزه، خرید لباس نو، خانه تکانی، زیارت اهل قبور، پختن نان محلی، سیزده به در و مانند دیگر اقوام ایرانی عیدی دادن و دید و بازدید می باشد.جشن نوروز مهم ترین جشن ایرانی هاست. مردم بوشهر نیز این عید را به نحو احسن برپا می کنند و ابتدای سال خورشیدی را جشن می گیرند. آن ها چند روز قبل از تحویل سال نو، شیرینی های محلی به نام شیرین بیب‌گلی و شیرینی قراپیچ تهیه می کنند تا به وسیله این شیرینی ها از مهمانان پذیرایی کنند.
مراسم چهارشنبه سوری
مراسم چهارشنبه سوری از آداب و رسوم دیرینه مردم بوشهر است. بوشهری‌ها اعتقاد دارند که در روزهای پایانی سال، 1999 بلا و مصیبت نازل می شود که 999 بلا در شب چهارشنبه سوری است. به همین خاطر طبق رسمی دیرینه در این شب نباید هیچکس شخص دیگری را مورد نفرین قرار دهد یا سخن ناروایی گفته بگوید. آنها در این شب با شکستن کوزه ای قضا و بلاها را از خود و خانواده دور می سازند. از دیگر آیین های شب چهارشنبه سوری مراسم لیوا یا مراسم زار می باشد. این مراسم ریشه ای آفریقایی دارد و ظاهرا از حبشه وارد بوشهر شده است. در این مراسم که برای فرد بیمار برگزار می شود، زنان و مردان با پوشیدن لباس های مخصوص و زدن عطری خاص خود را آماده می کنند. طبق این رسم، از هفت روز قبل معجونی از گیاهان زعفران، گیاه زبان جوجخ، ریحان، کندرک، هل، گشنه و جوز تهیه می کنند و مقداری از آن را به دهان بیمار ریخته و باقی آن را بر بدنش می مالند. در این رسم بوشهری بیمار اگر مرد باشد او را به دور از چشم زنان و یا اگر زن باشد به دور از چشم مردان نگهداری می کنند و بعد از اینکه از بیماری رها شد، باید همیشه لباس سفید و تمیز بپوشد و همواره معطر باشد و هیچ کار خلافی انجام ندهد.
مراسم ازدواج مردم بوشهر
ازدواج مردم بوشهر دارای آداب و رسوم خاصی است. درگذشته ازدواج در این منطقه بیشتر درون فامیل و به صورت اجباری انجام می شد و خواستگاری به طور معمول توسط بزرگ خانواده انجام میگرفت اما اکنون جوانان ابتدا همسر آینده خود را انتخاب می کنند و سپس مراسم خواستگاری برگزار می شود. اگر خانواده عروس داماد را نپسندیدند، به بهانه اینکه پسرعموی دختر قرار است با او ازدواج کنند به داماد جواب منفی می دهند اما اگر پاسخ خانواده عروس به خواستگاری مثبت بود، مرحله بعد گذاشتن شروط برای داماد است که توسط ریش سفید خانواده ها انجام می شود. در این مراسم مهریه، شیربها و مسائلی از این دست تعیین می شود و بعد از مدتی مراسم نامزدی برگزار می شود. در این مراسم که به آن رخت برون می گویند، خانواده داماد یک دست لباس به همراه ساعت و یک حلقه به نشانه نامزدی در پارچه ای به رنگ سبز قرار می دهند و به خانه عروس می روند. همچنین پارچه ای که به عنوان لباس عروس تعیین می شود نیز برای خوش یمن بودن، توسط زنی که خوشبخت باشد و طلاق نگرفته یا اینکه بیوه نباشد بریده میشود. در مناطقی مانند بندر دیلم لباس‌های داماد نیز توسط خانواده عروس به خانه داماد برده میشود که به این مراسم تشریف می گویند.
بعد از تهیه کردن لباس ها و لوازم مورد نیاز عروس توسط خانواده داماد، که معمولا یک هفته طول میکشد، مراسم حنابندان برگزار می شود. این مراسم طبق رسوم مردم مناطق دیگر یک روز قبل از عروسی برگزار می شود. در صبح این روز حلوایی به نام حلوای برنج و حلوای انگشت پیچ می پزند. این حلوا را با نان محلی کنجددار به نام گرده به مردم می دهند. حلواها را در بشقاب یا سینی بزرگی قرار می دهند و یکی از اعضای خانواده داماد یا عروس سینی را روی سر قرار می دهد و به خانه همسایه ها و فامیل می رود. این حلوا در صبح عروسی نیز پخته میشود. در روز حنابندان سلمانی محل، دست و پای داماد را در خانه خودش حنا می گیرد و سپس به وسیله پارچه سبز رنگی از جنس حریر می بندد. همزمان با این مراسم، در خانه عروس نیز آرایشگر زن، دست و پای عروس را حنا می گیرد و با اجرای موسیقی و رقص محلی توسط مهمان ها مراسم حنابندان برگزار می شود. مراسم حنابندان امروزه به این شکل برگزار می شود که یک برگ از درخت نارنج و یا یک اسکناس هزار تومانی در دست عروس و داماد قرار می دهند و روی آن حنا می بندند و موقعی که دستان عروس و داماد را حنا می گیرند شعری با این مضمون می خوانند:
برچسب: ،
